Kardiyolojik Check-Up


Düzenli yapılan kardiyolojik check-up ile kalp-damar sorunlarına zemin hazırlayan risk faktörleri belirleniyor ve hastalıklara erken dönemde müdahale edilebiliyor.

Özellikle ailesinde erken yaşta (50 yaşın altında ) kalp hastalığından ölümler olan ya da sebebi açıklanmamış ani kayıplar bulunan kişiler, yaşları ne olursa olsun yaşamları boyunca en az bir kez kalple ilişkili bir check-up çalışması yaptırmalıdır. Bu sayede ani ölüme yol açabilecek kalp yapısında, doğumsal kaynaklı bir rahatsızlık olup olmadığı anlaşılabilir, kalp damarlarında erken yaşta oluşabilecek bir tıkanmaya neden var mı? Ailesel kolesterol yüksekliği ya da damar içinde pıhtı oluşmasına yatkınlık gibi bir durum mevcut mu? gibi önemli soruların yanıtı da alınabilir. Tetkikler sonucu normal sınırdaysa, 40 yaşına kadar benzer check-up tetkiklerinin 5 yılda bir yapılması, 40 yaşından sonra ise, kalp damar hastalığı açısından risk faktörü taşıyan, ailesinde birinci derece akrabalarında kalp hastalığı olan, sigara içen, tansiyon ve kolesterol yüksekliği, şeker hastalığı olan kişilerde de check-up’ı yılda bir defa yaptırmaları önerilmektedir. Bunun yanında; toplu ulaşım araçları kullananlar, pilotlar, cerrahlar, yöneticiler de yıllık check-up programlarına dahil olmalıdır. Aktif spora başlayan ya da spor yapan kişiler ile profesyonel sporcular da belirli aralıklarla kalp checkup’ı yaptırmalıdır.

CHECK–UP HANGİ AŞAMALARDAN OLUŞUYOR?

Kalp check-up’ı doktor muayenesi ile başlıyor. Öncelikle başvuran kişinin kalp sağlığıyla ilgili bilgiler edinmek için çeşitli sorular yöneltiliyor: Kalp hastalığı belirtilerine yönelik yakınmalar var mı?, sigara ile alkol tüketimi, obezite, diyabet, hipertansiyon veya ailede kalp hastalığı öyküsünün varlığı gibi risk faktörleri mevcut mu? gibi sorularla hastanın detaylı öyküsü alınıyor. Hastadan istenen kolesterol ile trigliserid gibi maddelerin kandaki değerlerinin belirlenmesine yönelik yapılan tahlil sonuçları ve detaylı muayenede şüpheli bulgular elde edilmişse veya hasta risk faktörüne sahipse, daha ileri tetkiklere başvuruluyor. Bu ileri tetkikleri şöyle sıralayabiliriz: 

ELEKTROKARDİYOGRAFİ (EKG)

Elektrokardiyografi kardiyak değerlendirmede muayeneden sonra ilk başvurulan tetkiktir. Kalbin elektiriksel aktivitesinin kaydedilmesi ile ritm bozuklukları, kalp krizi (geçirilmiş ya da yeni gelişen kriz), göğüs ağrısı sırasında alınırsa kriz düzeyine varmayan, ancak kalp kasında beslenme bozukluğu yaratan damar daralmaları, yüksek tansiyona bağlı değişiklikler ve bazı kalp kası hastalıkları başta olmak üzere kalp hastalığının farklı şekilleri hakkında bilgi veriyor.

NASIL UYGULANIYOR?

Göğüs bölgesine, el ve ayak bileklerine yerleştirilen elektrotlar bir cihaza bağlanıyor. Cihaz kalpten gelen elektriksel dalgaları kağıda aktarıyor ve sonuç rapor ediliyor. Ancak EKG’nin normal çıkması kalbin tümüyle sağlıklı olduğu anlamına gelmiyor, çünkü bu test kalpteki her fonksiyonu göstermiyor. 

NE ZAMAN BAŞVURULUYOR?

Kalbin ritim ve iletim bozukluklarının tespit edilmesinde, göğüs ağrılı durumlarda kalp krizi veya krize yakın durumların saptanmasında.

EFOR TESTİ

Efor testi, koşu bandı üzerinde ya da bisiklet ile, kalp yükünü giderek artıracak şekilde, belli bir süre ve hızla egzersiz yapılırken EKG ve kan basıncının sürekli takip edilmesi ve belli aralıklarla kayıt alınması esasına dayanan bir yöntem. 

NASIL YAPILIYOR?

Efor testinde amaç; kalbe giderek artan yük getirmek ve kalp hızını hastanın yaşına göre hesaplanan belli bir asgari değere ulaştırmak. Bunun için de efor testinin başlangıcında koşu bandı yavaş ve az eğimle hareket ediyor. Hasta yürürken en yaygın olarak kullanılan protokolde her 3 dakikada bir, hız ve eğimde artış uygulanıyor. Test boyunca hastadan alınan EKG kayıtları ekranda takip ediliyor. Aynı zamanda egzersizle kalp ritmindeki veya tansiyon değerindeki değişiklikler, göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi şikayetlerin olup olmadığı da kaydediliyor. 

NE ZAMAN BAŞVURULUYOR?

Efor testi en çok koroner yetersizlik (kalbi besleyen atardamarlarda darlık veya tıkanıklık olması) tanısının konulması için uygulanıyor. Koroner yetersizlik de belirti vermeden gelişebildiği için hiçbir yakınması olmasa bile 40 yaş üzerindeki kişilere check-up yapmak amacıyla, koroner yetersizlik tanısı konan hastaların takibinde, kalp krizi sonrasında tedavinin yeterli olup olmadığının belirlenmesi ve hastaya girişim yapılması konusunda karar verme süreçlerinde, bazı ritim problemlerinde, kalp kapak hastalıklarında operasyon zamanının değerlendirilmesinde, çarpıntı ile bayılma gibi şikayetlerin kardiyak

EKOKARDİYOGRAFİ

Ekokardiyografi, ultrason dalgaları kullanılarak kalbin iç yapısının ve fonksiyonlarının net olarak görüntülenmesi sağlayan işleme deniliyor. 

NASIL UYGULANIYOR? Ultrasonik ses dalgaları, hastanın göğsünde gezdirilen duyarlı bir cihaz yardımıyla kalbe gönderiliyor. Kalbin iç yapısı ile fonksiyonları ultrason ekranında analiz ediliyor. 

NE ZAMAN BAŞVURULUYOR?

Gizli olan kalp rahatsızlıkları ekokardiyografi ile tespit edilebiliyor. Bu nedenle 40 yaşını geçen her erkek ve menopoza giren her kadın, hiçbir yakınmaları olmasa bile ekokardiyografi yaptırmalı. Kalp kapak ya da koroner damar hastalığının tanısı, takibi ve uygun tedavinin seçilmesinde, doğumsal kalp hastalıklarının tanısında, kalpten çıkan büyük damarların yapısının tespit edilmesinde, yüksek kan basıncının kalbe etkisinin incelenmesinde, kalp ameliyatları sırasında kalp kapaklarına yapılacak müdahale şeklinin belirlenmesinde ve hemen sonrasında kardiyak fonksiyonlar hakkında bilgi edinilmesinde fayda sağlıyor. 

LABORATUAR İNCELEMELERİ

Glukoz (Açlık Kan Şekeri)

Diyabet (şeker) hastalığının tarama, tanı ve takibinde yardımcı olur.
 
Sedimantayon (Eritrosit Çökme Hızı)
Vücutta genel bir hastalığın araştırılmasında kullanılır.
 
Kolesterol, HDL
Kalp damar hastalıkları yönünden risk belirlenmesi, kollesterol metabolizmasının belirlenmesidir.
 
Kolesterol, LDL
Kalp damar hastalıkları yönünden risk belirlenmesi, kollesterol metabolizmasının belirlenmesidir.
 
Kolesterol, Total

Kalp damar hastalıkları yönünden risk belirlenmesi, kollesterol metabolizmasının belirlenmesidir.
 
Trigliserid
Kalp damar hastalıkları yönünden risk belirlenmesi, kollesterol metabolizmasının belirlenmesidir.
 
Kreatinin
Böbrek hastalıklarının erken tanı ve takibinde kullanılır.
 
CRP, HS (Hassas)
Kandaki enfeksiyonun ölçülmesinde kullanılan testtir. Kalp krizi risk ölçümünde kullanılır.
 
Lipoprotein (a)
Kalp-damar hastalıkları risk tesbitinde yardımcıdır. Kan yağlarının ölçümünde kullanılır.
 
Homosistein
Kalp krizi yatkınlığı olanların özellikle damar hastalıkları açısından değerlendirilir.